| |
LİKİT PETROL GAZI (LPG) ve DOĞALGAZ (CNG) BİLGİSİ
1.
Tanımları: LPG (Liqufied Petroleum Gase :
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı); Petrolün damıtılması
ve parçalanması esnasında elde edilen ve sonradan
basınç altında sıvılaştırılan başlıca propan, bütan
ve bunların izomerleri gibi hidrokarbonlar veya
bunların karışımıdır. DOĞALGAZ (CNG: Compressed
Natural Gase: Sıkıştırılmış Doğal Gaz); Petrolün
oluşumuna benzer şekilde; Yeryüzünün alt
katmanlarındaki organik maddelerin zamanla
bakterileşmesi, krojenleşme ve ışıl ayrışması sonucu
oluşan , çoğunluğu metan (CH4) olmak üzere, Etan
(C2H6) ve çeşitleri hidrokarbonlardan oluşan yanıcı
bir gaz karışımıdır. 2. Genel Özellikleri:
LPG çoğunlukla ham petrolün rafinasyonu esnasında
elde edilir. Basınç altında sıvılaştırılarak tüplere
doldurulur, tankerlerle taşınır. Türkiye şartlarına
göre % 30 propan ve % 70 bütan karışımı olarak
üretilir. Renksiz ve kokusuzdur. Bir kaçak olduğunda
% 1 lik konsantrasyonunun fark edilebilebileceği
şekilde içine pis koku veren merkaptan katılır.LPG
sıvı halde sudan yaklaşık iki kat hafif, gaz halde
havadan iki kat ağırdır. Gaz kaçağı olduğunda alta
çöker. Aşağıdan süpürülerek tahliye edilmelidir. Bir
litre LPG gaza dönüştüğünde ~300 litre yer kaplar.
Türkiye’de kullanılan Doğalgazın bileşimi % 90
Metan, % 5 Etan ve % 5 de diğer gazlar şeklindedir.
Çoğunluğunu Metan gazı oluşturduğu için tamamen
Metan gibi davranır. Renksiz ve kokusuzdur. Bir
kaçak olduğunda % 1 lik konsantrasyonunun fark
edilebilebileceği şekilde içine pis koku veren Tetra
Hidro Teofen katılır. DOĞALGAZ havadan yaklaşık iki
kat daha hafiftir. Gaz kaçağı olduğunda yukarı
yükselir. Yukarıdan süpürülerek tahliye edilmelidir.
Bir litre LPG gaza dönüştüğünde ~600 litre yer
kaplar. Isıl değeri 8250 kcal/m3 dür. ~10 kat hava
ile yanar. 3.LPG' nin AVANTAJLARI Temiz
yanma, LPG pistonların, sekmanların, valflerin ve
bujilerin aşınmasından meydana gelecek kurşun,
vernik yada karbon atığı çıkartmaz. Motor karterini
yada motorun yanma odalarını kirletmez. Motoru temiz
tutar, karbon ve kurum oluşturmaz dolayısıyla motor
ömrünü uzatır. Ateşleme bujisinin ömrünü uzatır,
yanma odalarında yada ateşleme bujilerinde tortu
oluşmaz, çünkü LPG'nin farklı karışımlarındaki
kuvvetlendiricilere ihtiyacı bulunmamaktadır.
Ateşleme bujileri, diğer yakıtlardan özellikle
kurşunlu benzin kullanan araç motorlarındaki
bujilere nazaran daha uzun ömürlüdür. Yakıt pompası
gerekmez, LPG kendinden tazyikli olduğu için,
benzinli motorlarda oldugu gibi yakıt pompasına
ihtiyaç bulunmamaktadır. Bu durum tamirat veya
değişimden doğacak masraflarında azalmasını sağlar.
Azalan karbüratör masrafı, LPG yakıtlı motorlardaki
karbüratör, birkaç hareketli parça ve kirliliği
engelleyecek havalandırmasız basit bir mekanizma
olup, karbüratör servisi ve tamiratı yok denecek
kadar azdır. 4.LPG ve Çevre:
LPG doğal bir yakıt
olduğu için çevreye olumsuz etkileri olmasına rağmen
benzine oranla doğa dostu bir yakıttır. Benzinde
bulunan kurşunun çevreye verdiği zararlardan
kurtulabilmek için araç sahiplerinin katalitik
konvektör ve rafinerilerin yaptığı büyük yatırımlara
karşın LPG hiç yatırım yapılmaksızın eski - yeni her
teknoloji motorda kurşunsuz yakıt kullanma
vermektedir. Ayrıca benzinde bulunan her türlü katkı
maddesini de bulundurmadığı için bunlardan
kaynaklanan çevre kirliliğine neden olmaz. |
|
